Standard Opieki Okołoporodowej

Zdecydowana większość ciężarnych nie jest świadoma swoich praw, które przysługują podczas ciąży, porodu czy połogu. Zapewne słyszała o Standardach Opieki Okołoporodowej, ale nie do końca wie o co w tym wszystkim chodzi i jakie korzyści z tego aktu prawnego dla niej wynikają.

Co Standard Opieki Okołoporodowej zawiera w sobie szczególnego?
W treściach dotyczących ciąży przede wszystkim daje wytyczne jakie badania i w którym momencie ciąży powinny być wykonane. Co powinno być oceniane podczas wizyty w gabinecie lekarza lub położnej (położna może być osobą prowadzącą ciążę, o ile przebieg ciąży jest fizjologiczny).

Pomiędzy 21 a 26 tygodniem ciąży lekarz prowadzący powinien pokierować kobietę ciężarną do położnej Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ), w celu objęcia jej opieką i przeprowadzenia edukacji okołoporodowej. Tematyka edukacji związana jest z przebiegiem ciąży, rozwojem płodu, edukacji w zakresie diety kobiety ciężarnej, aktywności fizycznej, radzeniem sobie z dolegliwościami, przebiegiem porodu, metodami łagodzenia bólu, możliwościami bankowania komórek macierzystych, postępowaniem w okresie połogu, korzyściami jakie wynikają z karmienia piersią, radzeniem sobie z problemami laktacyjnymi oraz pielęgnacją noworodka.

Położna razem z ciężarną ustalają plan porodu, który będzie zawierał oczekiwania co do postępowania w trakcie porodu oraz podczas pobytu w szpitalnym oddziale położniczo-noworodkowym.
Szpital w którym odbył się poród powinien przesłać zgłoszenie o urodzeniu się noworodka do przychodni Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) - wybranej przez rodziców. Zgłoszenie jest informacją dla położnej POZ, że rodzice chcą by ich osesek był pacjentem wybranej placówki, a w związku z tym jej podopiecznym. Potwierdzeniem wyboru danej przychodni jest złożenie deklaracji - specjalnego dokumentu dostępnego w przychodni w którym należy wskazać nazwisko wybranej położnej, pielęgniarki i lekarza. Deklarację składa w imieniu dziecka jeden z rodziców (opiekun prawny lub faktyczny) podając imię i nazwisko dziecka, datę urodzenia, adres pod jakim dziecko przebywa, numer telefonu oraz numer PESEL – o ile już został nadany przez Urząd Stanu Cywilnego.

Położna zgodnie ze standardem opieki okołoporodowej pierwszą wizytę powinna zrealizować w ciągu 48 godz. od zgłoszenia noworodka w przychodni.
Podczas wizyty patronażowej odbywającej się w warunkach domowych, położna powinna ocenić, m.in.:
- powłoki skórne noworodka – ich nawilżenie, kolor;
- akt karmienia, przyrosty wagi noworodka;
- omówić proces pielęgnacji z uwzględnieniem higieny kikuta pępowinowego i jego dna;
- poinformować o działaniach profilaktycznych dotyczących dziecka;
- ocenić warunki w jakich przebywa noworodek/niemowlę.

Ocenia również stan położnicy:
- jak przebiega proces gojenia się ran powstałych w wyniku porodu;
- zdejmuje szwy z krocza/powłok skórnych;
- edukuje w zakresie diety matki karmiącej;
- przygląda się i koryguje błędy podczas karmienia dziecka piersią;
- informuje o postępowaniu w okresie połogu, konieczności odbycia wizyt kontrolnych u położnika-ginekologa/ innych specjalistów.

Wizyt patronażowych zrealizowanych przez położną wg standardów opieki okołoporodowej powinno być 4 (do 8 tygodnia życia dziecka). Później opiekę nad niemowlęciem przejmuje pielęgniarka POZ, natomiast opiekę nad matką w zakresie karmienia piersią i poradnictwa laktacyjnego nadal sprawuje położna.


Agnieszka Popławska-Topor

położna z Centrum Medycznego CMP